W wyniku ostatniej wojny na Bałkanach Jugosłowianie utracili swoją ojczyznę. Przestała istnieć. Kadłubowa jej pozostałość - Federalna Republika Jugosławii (tzw. Nowa Jugosławia, w skład której wchodzi Serbia i Czarnogóra) - znajduje się w stanie zapaści. Jugosłowian na Bałkanach już nie ma. Wojna i manipulacje polityków przemieniły ich w serbskich, chorwackich, muzułmańskich, macedońskich czy albańskich nacjonalistów. Ci, którzy nie potrafili się nowym regułom podporządkować, wyemigrowali, zginęli lub zostali oskarżeni o zdradę...

Ostatnich prawdziwych Jugosłowian spotkałem parę lat temu w oblężonym przez bośniackich Serbów Sarajewie; o Jugosławii mówili ściszonym głosem, z nostalgią, jak o nieboszczyku, który za życia był im drogi. Być może, z perspektywy nowej historii, tylko filmy Emira Kusturicy będą jedynym dowodem na to, że Jugosławia istniała kiedyś naprawdę.

Konflikt na Bałkanach pochłonął ponad 200 000 ofiar. Kilka tysięcy kobiet zostało brutalnie zgwałconych, a ich mężów i synów bito i torturowano. Po upływie pół wieku od II wojny światowej na terenie Europy - w byłej Jugosławii - znów powstały obozy koncentracyjne. W wyniku czystek etnicznych ponad 2 miliony ludzi utraciło swoje domy, stając się uchodźcami.

Ostatnia wojna w Kosowie i Jugosławii wygnała z domów około 800 000 Albańczyków i ponad 160 000 kosowskich Serbów. W wyniku działań wojennych zginęło, według różnych źródeł, od 500 do 2000 cywilów.

Zobacz także:

Konflikt na Bałkanach: kalendarium wydarzeń (format pdf)

Rozpad Jugosławii (format pdf)

Portret Miloszevica (format pdf)

Urs Altermatt, Sarajewo nie jest odosobnionym wypadkiem

profesor historii najnowszej na Uniwersytecie we Fryburgu (Szwajcaria); autor licznych publikacji poświęconych przemianom świadomości społecznej.

Adnan Silajdżić, Islam, Bośnia i dylematy współczesności

telolog, wykładowca historii religii na Fakultecie Nauk Islamskich w Sarajewie.